Er zijn van die avonden in de Oisterwijkse raadszaal waarop je de neiging hebt om even aan je eigen verstand te twijfelen. Avonden waarop de lokale politiek besluit dat het oplossen van de woningcrisis en het snoeien van de gemeentelijke struiken best even kan wachten. We hebben namelijk grotere vissen te vangen: de wereldwijde digitale wereldorde.
Digitale autonomie in Oisterwijk: De raad ontdekt de cloud
Neem nu de recente discussie over onze digitale afhankelijkheid van Amerikaanse techgiganten. Een debat waarin werkelijk geen enkele geopolitieke term onbesproken bleef. Donald Trump, Microsoft, de cloud, Europese autonomie, gegevensbescherming… Het vloog allemaal over de tafel alsof de gemeenteraad van Oisterwijk eigenhandig de digitale NAVO-top zat voor te zitten. Er ontbrak nog net een liveverbinding met het Pentagon.
PRO Oisterwijk trapte in januari van dit jaar de avond vol dadendrang af met de prangende vraag hoe afhankelijk onze gemeente eigenlijk is van die vermaledijde Amerikanen. Want stel je voor: Washington besluit morgen de stekker uit Oisterwijk te trekken, of Donald Trump wil persoonlijk meekijken in de hondenbelastingbestanden van Moergestel. D66 Oisterwijk vond direct dat we ons absoluut niet mochten overleveren aan de “grillen van Trump”. De Oisterwijkse VVD trok de discussie nog maar eens flink internationaal en de PGB probeerde de boel te sussen met de nuchtere opmerking dat je ook gewoon zelf je wachtwoorden niet op een post-it moet schrijven. Wethouder Dankers nam de handschoen op en reageerde alsof hij persoonlijk Bill Gates van repliek ging dienen.
Lokale ICT-afhankelijkheid en het Microsoft-onderzoek
Vijf maanden en ongetwijfeld tientallen kostbare ambtenarenuren later kregen we het verlossende antwoord. Er lag een keurige, loodzware Raadsinformatiebrief. Een document dat rammelt van de dure managementtaal: digitale autonomie, geopolitieke risico’s, Common Ground en leveranciersafhankelijkheid. Het leest alsof Oisterwijk op het punt staat Silicon Valley te annexeren.
En de baanbrekende conclusie van dit diepgravende onderzoek? Onze grootste digitale afhankelijkheid blijkt… Microsoft te zijn. Werkelijk? Daar hadden we dus serieus een inventarisatie voor nodig. Dat is ongeveer even schokkend als een extern adviesbureau inhuren om te ontdekken dat de Efteling afhankelijk is van achtbanen, of dat er in de Piushaven water ligt.
Waarom gemeentelijk IT-beleid geen geopolitiek is
De grap is dat de wethouder in dezelfde brief ootmoedig toegeeft dat er wereldwijd simpelweg geen volwaardig Europees alternatief is voor Microsoft. Bovendien, zo concludeert hij nuchter, is de invloed van een kleine gemeente als Oisterwijk op de wereldwijde techmarkt ‘beperkt’. En precies daar stort het hele kaartenhuis van deze bestuurlijke zelfoverschatting in elkaar.
Want wat hadden de dames en heren politici dan gedacht? Dat Satya Nadella, de topman van Microsoft, voortaan trillend op zijn benen de raadsbesluiten uit Oisterwijk afwacht? Dat Donald Trump slapeloze nachten heeft van een kritische motie uit Moergestel? Of dat Microsoft Teams pas een update krijgt als de ICT-samenwerking Equalit groen licht geeft? Het heeft iets aandoenlijks, deze politieke grootheidswaanzin op de vierkante millimeter. Het is kostbare tijdsverspilling in een jasje van bestuurlijke gewichtigheid.
Wat moet de gemeenteraad Oisterwijk wél doen?
Natuurlijk moet een gemeente haar informatiebeveiliging op orde hebben. Natuurlijk moeten persoonsgegevens veilig zijn en moeten back-ups werken. Maar dat is gewoon basale digitale hygiëne. Dat is je werk doen. Dat heeft werkelijk níéts te maken met het eigenhandig oplossen van de geopolitieke machtsverhoudingen tussen Europa en de Verenigde Staten.
Zelfs al zou er morgen een perfect Nederlands alternatief voor Windows komen, dan ben je nog steeds afhankelijk. Alleen dan van een bedrijf uit Amersfoort in plaats van Seattle. Het probleem is niet Microsoft; het probleem is dat digitale systemen nu eenmaal draaien op afhankelijkheid. Dat is de prijs van de moderne tijd.
Ondertussen zitten de échte Oisterwijkers namelijk te wachten op zaken die er lokaal wél toe doen. Mensen willen betaalbare woningen, vlottere vergunningen, fatsoenlijk onderhouden wegen en een oplossing voor de parkeerproblemen. Ze willen veilige straten, een goed functionerende jeugdzorg en een gemeente die gewoon de telefoon opneemt als je belt. Dát zijn de dossiers waar de gemeenteraad het verschil kan -en móét -maken.
Laten we dus ophouden met dit soort kosmische windowdressing. Oisterwijk is een prachtige gemeente, maar op het wereldtoneel van Big Tech zijn we simpelweg een maatje te klein. En misschien is dat wel de échte conclusie die in de Raadsinformatiebrief had moeten staan. Het had de belastingbetaler in elk geval een hoop papier, zinloze vergaderuren en héél veel geld gescheeld.
Disclaimer: Dit is mijn persoonlijke mening. U bent vanzelfsprekend volledig vrij om er een andere visie op na te houden. Dat noemen we democratie. En die is, voor zover bekend, nog net niet overgenomen door het algoritme van Microsoft.
