De sloop komt nu wel heel dichtbij
Het voormalige gemeentehuis in Haaren moet plat. Dat wisten we al. En inmiddels zijn de bouwhekken geplaatst.
Kijk, dat geeft toch een heel ander gevoel dan een gemeentelijke planning op papier. Als de hekken eenmaal staan, krijgt een sloopplan ineens iets tastbaars. De sloper hoeft alleen nog maar te wachten op het startsein en de sloophamer kan aan het werk.
Maar er is nog steeds één klein detail.
De vleermuis.
Of beter gezegd: we weten niet of die er nog zit.
En misschien nog interessanter: weten we eigenlijk wel of de gemeente heeft laten onderzoeken of hij daadwerkelijk en vrijwillig uit het gebouw is vertrokken?
Dat lijkt mij op dit moment een heel redelijke vraag.
De bouwhekken zijn er al. Het onderzoek ook?
De gemeente heeft inmiddels een behoorlijk duidelijk signaal afgegeven. De sloop komt eraan. Maar bij een gebouw waarvan bekend is dat er mogelijk een verblijfplaats van een beschermde vleermuis aanwezig was, zou je toch verwachten dat vóór het neerzetten van de hekken ook de ecologische werkelijkheid zorgvuldig is gecontroleerd.
Niet omdat een vleermuis belangrijker zou zijn dan woningbouw, gemeentelijke plannen met een dorpshuis of de sloop van een oud gemeentehuis, maar gewoon omdat je bij het slopen van een gebouw eerst moet weten wat er in dat gebouw zit.
Dat geldt voor asbest.
Dat geldt voor leidingen.
Dat geldt voor elektriciteit.
En blijkbaar dus ook voor vleermuizen.
De grote vraag is daarom simpel: Heeft de gemeente inmiddels door een deskundig ecoloog laten vaststellen dat de vleermuis daadwerkelijk is vertrokken?
En dan bedoel ik niet: “We hebben hem al een tijdje niet gezien.”
Want dat is bij een vleermuis ongeveer hetzelfde als concluderen dat een puber niet meer thuis woont omdat zijn slaapkamerdeur openstaat.
Een vleermuis meldt zich niet zelf uit bij de gemeente
Het probleem is natuurlijk dat een vleermuis zich niet netjes laat uitschrijven bij de afdeling Burgerzaken. Hij levert geen sleutel in. Hij stuurt geen verhuisbericht. En hij belt ook niet even met de gemeente:
“Goedemiddag, ik wilde u laten weten dat ik inmiddels een andere woning heb gevonden. U kunt dus beginnen met slopen.”
Zo werkt het niet. Een vleermuis kan ergens zitten waar een mens hem niet ziet. Achter een dakbeschot, in een spouw of op een andere plek die voor ons nauwelijks toegankelijk is. Daarom is het verschil nogal groot tussen:
“We hebben geen vleermuis gezien.”
en:
“Een deskundige heeft vastgesteld dat er geen beschermde vleermuizen meer aanwezig zijn en dat aan de voorwaarden voor de sloop is voldaan.”
Dat eerste is een waarneming. Dat tweede is een onderbouwde conclusie.
Ik zou toch hopen dat de gemeente voor het laatste heeft gekozen. Want de bouwhekken hebben geen ecologische bevoegdheden. De bouwhekken zijn inmiddels geplaatst.
Maar hoe indrukwekkend ze er ook uitzien, ze hebben geen enkele juridische of ecologische bevoegdheid. Een vleermuis die nog binnen zit, denkt vermoedelijk niet:
“Oei, bouwhekken. Dan zal mijn verblijfplaats juridisch wel zijn beëindigd.”
Die hangt gewoon ondersteboven en wacht af.
En daar zit precies de ironie. Aan de buitenkant lijkt het alsof alles klaarstaat voor de sloop.
Maar de vraag die voor de buitenwereld nog steeds onbeantwoord lijkt, is of binnen de noodzakelijke ecologische voorwaarden inmiddels daadwerkelijk zijn gecontroleerd.
Staat de sloop in de startblokken omdat alles geregeld is? Of staan de bouwhekken er alvast omdat de planning nu eenmaal door moet? Dat verschil lijkt klein. Maar het is nogal wezenlijk.
Heeft iemand de vleermuis daadwerkelijk gecontroleerd?
Daarom zou ik als inwoner graag een paar heel eenvoudige vragen beantwoord zien.
Is er inmiddels opnieuw ecologisch onderzoek uitgevoerd? Wanneer is dat onderzoek uitgevoerd? Door welke onafhankelijke deskundige?
Is specifiek onderzocht of de mogelijke verblijfplaats nog in gebruik is? Is vastgesteld dat de vleermuis daadwerkelijk vrijwillig is vertrokken?
En, misschien nog belangrijker:
Is dat onderzoek openbaar?
Dat zijn geen vragen van mensen die de sloop koste wat kost willen tegenhouden.
Het zijn vragen van mensen die willen weten of de gemeente haar huiswerk heeft gedaan voordat de sloophamer daadwerkelijk het gebouw in gaat.
Als het onderzoek er ligt en alles blijkt in orde te zijn, is het probleem snel opgelost.
Publiceer het rapport.
Klaar.
Dan weet iedereen waar hij aan toe is.
Van “na de zomer” naar “nu bijna”
In de eerdere gemeentelijke communicatie klonk het nog als een planning:
“Na de zomer kan de sloop beginnen.” Maar inmiddels is het september. De zomer is voorbij. De bouwhekken staan er.
Daarmee verandert ook de betekenis van dat woordje “kan”.
Want als de gemeente nu daadwerkelijk op korte termijn wil gaan slopen, mag je aannemen dat de ecologische kwestie niet meer ergens onderaan een ambtelijk lijstje staat.
Die moet dan gewoon geregeld zijn.
En daar wordt het interessant. Want als de gemeente kan aantonen dat een deskundige heeft vastgesteld dat de vleermuis weg is, prima.
Maar als dat onderzoek nog moet plaatsvinden, of als nog niet kan worden aangetoond dat de vleermuis daadwerkelijk is vertrokken, dan lijkt de sloop ineens een stuk minder definitief dan de bouwhekken doen vermoeden.
Dan staan die hekken er vooral alvast. Voor de sfeer.
Het kan wél. Maar kan de sloop ook echt?
En daar komt die inmiddels bekende slogan van D66 weer mooi om de hoek kijken:
“Het kan wél.”
Misschien kijkt de vleermuis inmiddels vanaf een dakbalk naar de bouwhekken en denkt hij:
“Het kan wél.”
Niet het slopen. Maar het tegenhouden ervan. Dat zou toch een merkwaardige electorale omkering zijn.
De gemeente zegt: het kan wél.
De sloper zegt: het kan wél.
De planning zegt: het kan wél.
Maar de vleermuis zegt misschien:
“Ho eens even.”
En zolang niemand officieel heeft vastgesteld dat de vleermuis daadwerkelijk is vertrokken, blijft dat ene kleine vraagteken boven de sloophamer hangen.
Eerst zekerheid, dan de sloophamer
Laat ik duidelijk zijn: als het gebouw gesloopt moet worden, dan moet het wat mij betreft gewoon worden gesloopt. Maar juist daarom zou ik graag zien dat de gemeente nu openheid geeft over de ecologische kant van de zaak.
Niet achteraf.
Niet nadat de eerste muur naar beneden is gekomen.
Maar vóór de sloophamer erin gaat.
Heeft een ecoloog het gebouw daadwerkelijk gecontroleerd?
Is vastgesteld dat de vleermuis vrijwillig is vertrokken?
Zijn alle noodzakelijke maatregelen genomen?
En kan de gemeente dat ook gewoon aantonen?
Dat moet toch niet zo moeilijk zijn.
De bouwhekken staan er immers al.
Nu alleen nog even vaststellen wie er aan de binnenkant woont.
Want misschien is het voormalige gemeentehuis binnenkort inderdaad verleden tijd.
Maar zolang niemand kan aantonen dat de vleermuis inmiddels vrijwillig zijn biezen heeft gepakt, zou het zomaar kunnen dat de kleinste bewoner van Haaren nog altijd de grootste invloed heeft op de gemeentelijke sloopplanning.
En die heeft, voor zover bekend, nog steeds geen planning ontvangen.
Het kan wél.
Maar misschien nog even niet.
Disclaimer
Deze column is geschreven vanuit menselijk perspectief. De auteur heeft geen persoonlijk contact gehad met de gewone dwergvleermuis en beschikt derhalve niet over een door de vleermuis ondertekende verklaring van vertrek. Alle aan de vleermuis toegeschreven gedachten, uitspraken en eventuele politieke voorkeuren zijn volledig fictief. Of er daadwerkelijk nog een vleermuis in het voormalige gemeentehuis aanwezig is, weet de auteur niet. Of de gemeente inmiddels door een ecoloog heeft laten vaststellen dat de vleermuis vrijwillig is vertrokken, evenmin.
